Vals Bewustzijn

karl_marx_writing_needs_marxism_408255Eerder deze maand publiceerde ik een artikel waarin ik kritiek leverde op een stuk van Rhazes en hem ervan beschuldigde een “marxistische zware shagroker te” zijn. Ik schetste deze karikatuur, omdat hij in zijn stuk de oorsprong van het moslimextremisme eenzijdig legde bij westers destructief beleid in het midden oosten. Als voorbeeld gaf hij Bin Laden, die radicaliseerde vanwege de aanwezigheid van Amerikaanse legerbases in Saoedi Arabië. Hij meende dat een tweede Charlie Hebdo voorkomen zou kunnen worden, als de Amerikanen hun troepen uit Saoedi Arabië terugtrekken, de sancties tegen Iran ingetrokken worden en de Palestijnen krijgen waar ze “recht” op hebben. Ik vond het getuigen van een marxistische blikvernauwing: de onderdrukte massa die in een rechtvaardige woede ontstoken naar de wapens grijpt en als wij in het westen eens wat minder imperialistisch en uitbuitend zijn, verdwijnt dat gewelddadige terrorisme vanzelf. Ik plaatste vraagtekens bij het verband tussen westers midden-oosten beleid en de drijfveren van die jongens.

Een gevaarlijk naïef standpunt vond ik het ook, want wellicht kan je de radicalisering van Bin Laden uit westerse geopolitiek verklaren hoewel de soevereiniteit van Saoedi Arabië dan conveniently over het hoofd gezien wordt, maar niet die van de terroristen die de redactie van Charlie Hebdo, een agent en vier bezoekers van een Joodse supermarkt executeerden. Deze jongens groeiden op in Frankrijk zonder enige directe relatie met de door hem genoemde zaken in het midden oosten, wisten weinig tot niets van de Islam voordat ze een haatprediker tegenkwamen en ze hun reeds eerder geconstateerde gewelddadigheid (voor hun bekering waren ze bezig met roofovervallen en drugshandel) religieus gingen motiveren. Ik zocht het dus eerder bij de ideologie en de persoonlijkheid van de aanslagplegers, dan biij geopolitieke factoren. Temeer omdat aanslagen op niet-islamitische grond niet uit slachtofferschap, maar uit een streven naar een wereldwijd kalifaat verklaard kunnen worden. Er is sprake van een streven naar world domination, die alleen te verklaren is uit de achterliggende ideologie van een wereldwijde Jihad. Dat is geen reactie, maar een actie.

Legitiem doelwit

Dit werd me niet in dank afgenomen. In antwoord op die kritiek werd ik door Rhazes -ondanks het feit dat ik een uitgebreide liefdesverklaring aan de Islam in mijn stuk opnam- uitgemaakt voor fellow traveller of the islamophobia industry. Ook probeerde hij me in reacties onder mijn stuk te diskwalificeren, omdat ik biased zou zijn vanwege mijn Joodse achtergrond, linkte om dat punt te “onderbouwen” naar stukken die ik over Nederlands antisemitisme schreef, zonder enige relatie met zionisme, het midden oosten of de Jihad en werd, to add insult to injury, zonder enige grondslag van “racisme” beschuldigd. Mijn eerder uitgesproken vermoeden van antisemitisme werd daarmee bevestigd: in zijn stuk noemde hij dat de Palestijnen hun “recht” zouden moeten krijgen, zonder overigens uit te leggen waaruit dat dan bestaat. Daarmee had een aanslag op onder meer een Joodse supermarkt volgens hem voorkomen kunnen worden, ook al hebben Franse Joden even weinig met Palestina te maken, als IS met Iran of Saudi Arabië. Schijnbaar ben je al een legitiem doelwit als je van Joodse afkomst bent. Ik rook antisemitisme en die penetrante lucht werd bepaald niet weggenomen door zijn reacties daarna.

Maar “marxistische zware shagroker” dus. Ik was niet de enige met die perceptie. Zo schreef Han van der Horst op joop.nl:

Deze misvatting is een rest uit het oude marxistische denken, of liever gezegd uit een slecht begrepen en vulgaire versie daarvan. Ideologieën en religies komen volgens die leer te ruw gezegd voort uit de economische omstandigheden. Zij dragen de visie uit van maatschappelijke klassen op die omstandigheden. Zo kan bijvoorbeeld bij onderliggende groeperingen een bewustzijn ontstaan van kapitalistische structuren die hun ontwikkeling belemmeren. Maar er wil ook wel eens een vals bewustzijn naar voren komen dat het  werkelijk inzicht versluiert. Bijvoorbeeld: je herkent kapitalistische uitbuiting maar je geeft de joden daarvan de schuld.

Na mijn onderbouwde beschuldigingen aan zijn adres van het legitimeren van terroristisch geweld en antisemtisme wenste hij me niet meer te woord te staan. Zijn verweer tegen de kern van mijn betoog, namelijk dat hij aan marxistische blikvernauwing lijdt als hij denkt met zulke maatregelen een tweede Charlie Hebdo te voorkomen, beantwoordde hij dan ook niet goed in de discussie die op mijn stuk volgde. Gelukkig dat hij nog iets van een verweer schreef op zijn nieuwe blog in antwoord op Han van der Horst, zodat ik zijn standpunt beter kon begrijpen.

Malicioulsy distorted

Helaas kan ik er nog steeds niks mee. Kort samengevat vindt Rhazes dat zijn opvattingen maliciously distorted worden als je ze marxistisch noemt, terwijl hij zulke redelijke kritiek uitoefent op de westerse geopolitiek in het midden oosten. Bovendien zijn allemaal gevierde academici en documentairemakers het met hem eens, dus hoe dúrft iemand wat aan te merken op zijn betoog! Dan maakt Rhazes een rare spagaat. Enerzijds onderkent hij de door hem veronderstelde grieven van IS strijders in zijn reactie op van der Horst als false consciousness; een marxistisch begrip dat je vaak hoorde in de jaren zeventig, waarmee geduid wordt op de manieren waarop een kapitalistische samenleving het proletariaat kan misleiden door middel van ideologie, instituties en materiële omstandigheden. IS is daar inderdaad een uitstekend voorbeeld van: een op expansie gerichte religieuze ideologie die het kleed van slachtoffersschap aantrekt en ons zo misleidt met ongerelateerde praatjes over Palestina en troepen in Saoedi Arabië. Maar Rhazes maakt dus een vreemde spagaat, als hij na dat gesteld te hebben doorgaat met het leggen van het verband tussen die geopolitieke invloed van het westen en die terroristische aanslagen. Dat verband zag hij zelfs zo sterk, dat in zijn visie een tweede Charlie Hebdo voorkomen zou kunnen worden als we onze geopolitiek zouden veranderen. Zijn artikel was dan ook geen algemene kritiek op westerse invloed op het middenoosten zoals hij in zijn verweer stelde, maar had de pretentie om een recept tegen jihadistische aanslagen in Europa te geven.

Ik ben het overigens eens met Rhazes’ en van der Horst, dat er geopolitieke factoren meespelen in het ontstaan van IS. Vanzelfsprekend heeft de Amerikaanse bezetting van Irak daarmee te maken, zoals de vernederende vrede van Versailles bijdroeg aan de opkomst van het nazisme. Maar dat verklaart niet hoe jongeren uit de Franse banlieus tot terrorisme komen, waarom specifiek cartoonisten vermoord werden, of Franse Joden. Dan moet je toch echt kijken naar sociaal-economische factoren in Frankrijk, hun persoonlijkheid en de giftige, humorloze en antisemitische jihadideologie waarmee deze jongeren, die overigens nauwelijks Arabisch konden lezen, besmet werden.

Advertenties

2 thoughts on “Vals Bewustzijn

  1. Heel veel mensen die je ziet reageren in al die discussies op internet of in programma ’s op tv en radio willen het hele probleem van terreur en radicaliseren duiden, het als het ware in dat hokje plaatsen die hen uitkomt.
    Misschien ook wel uit een soort angst voor het onbekende, het dreigende. Door het te duiden en te kaderen, creëren zij in hun denkwereld het ongrijpbare weer tot iets wat zij onder controle kunnen krijgen. Die vlieger gaat niet op.

    Het hele probleem is juist zo oncontroleerbaar door het grillige, er kunnen zoveel factoren een rol spelen. Ik hoorde bijvoorbeeld laatst een imam uit Parijs zeggen dat de jongeren zich laten beïnvloeden door een virtuele imam.
    En zo is de leefsituatie in de Banlieues ook triest en uitzichtloos, overal politie en veel werkeloosheid, mensen die opgroeien zonder ouders. Natuurlijk is dat een reden om een üitweg te zoeken, al is die verkeerd maar dan ben je weer iemand en hoor je bij een groep. Zulke jongeren beginnen met criminaliteit en belanden vroeg of laat in de gevangenis waar zij weer in aanraking komen met ronselaars van al die netwerken.

    Heeft het met geloof te maken? Ja en nee, voor sommige zal het een rol spelen en voor anderen is het een dekmantel want die moeten eerst het handboek voor dummies over de Islam lezen zodat zij kunnen veinzen dat zij geloven in Allah. Zij willen gewoon vrouwen gaan verkrachten en willen moorden zonder dat het gevolgen heeft. Zij willen macht, controle over andermans leven, het zijn ordinaire misdadigers.

    Heeft het met geografische politiek te maken, ja dat kan ook een rol spelen.
    Zo is heel de geschiedenis immers al verlopen, veroveraars, kruistochten, gewiekste zakenlieden die in Indonesië kruiden gingen halen en mensen tot slaaf maakten.
    Soms enkel uit naam van geloof, vaker uit naam van grondstoffen en vruchtbare gronden maar dan ook weer onder een dekmantel van geloof.
    Maar heel veel van die jongens en meiden die nu afreizen of thuis tjoebjes en chatsites bezoeken kennen Saddam Hoessein niet of de sjah van Perzië, ze hebben ook een hekel aan Joden omdat dat in het wereldje waarin zij bewegen dat gewoon is of ze lezen een complotsite waarin staat dat alles een Joods complot is terwijl zij werkelijk niets van Joden weten en niets over het ontstaan van Israël.

    Maar wat mij zo tegenstaat bij zo’n figuur als Rhazes is het geveinsde, hij is voor mij in de eerste plaats een provocateur en niet erg origineel. Dit maakt dat ik hem met een flinke schep zout neem en dat soort figuren maken op mij verder geen indruk.

    • Pickelhaube is a commenter and sometimes poster on Frontaal Naakt, which is one of the most prominent anti-Islamophobic websites in the Netherlands, run by Peter Breedveld. He is also a racist, bigot, Islamophobe and war hawk who loves to crack jokes about the massacre of innocent men, women and children. Oh, and he’s a big fan of expanding the national security state at the expense of our rights and liberties and maintaining an everlasting War on Terror.

      Het primitieve marxisme achter zijn opvattingen werd al gefileerd door van der Horst, zijn beschuldiging van “racisme” aan mijn adres wist hij niet hard te maken, evenmin als zijn beschuldiging van islamofobie en bigotry. Dat ik geen pacifist ben is zeker waar en dat ik van harde grappen houd klopt ook, maar wat is daar eigenlijk op tegen?

      Overigens werd mijn beschuldiging van antisemitisme aan het adres van anoniempje Rhazes nog eens onderlijnd door het feit dat zijn stuk gretig gereblogd werd op de site van de gekende jodenhater DonQuijotte, die bijvoorbeeld ook de holocaust ontkent, de Talmoed een boek van de duivel vindt waar volgens hem in staat dat je kleine kinderen mag misbruiken en meent dat het dagboek van Anne Frank een vervalsing is. Nu heeft Don een “argumentatie” te pakken waarmee hij evident antisemitisme weg denkt te kunnen redeneren, waarmee Rhazes dus niet alleen antisemitisme verspreidde, maar voeding gaf aan toekomstig antisemitisme. Don heeft gelijk, de drogverhaaltjes van Rhazes horen ook thuis op zijn site, tussen de rest van de jodenhaat.

Reacties zijn gesloten.